Badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego

Rak jelita grubego należy do najczęstszych nowotworów złośliwych.

Wyniki jego leczenia w Polsce, mierzone odsetkiem 5-letnich przeżyć, należą do najgorszych w Europie.

W ponad połowie przypadków rozpoznawany jest zbyt późno.

Powszechnie prowadzone badania przesiewowe są jedyną szansą na wczesne wykrycie tego nowotworu u osób, które nie mają jeszcze dolegliwości. Optymalnym sposobem prowadzenia badań przesiewowych jest wykonywanie pełnej kolonoskopii raz na 10 lat.

Główne argumenty na rzecz wykonywania kolonoskopii zamiast badań na krew utajoną w stolcu są następujące:

a) badanie kału na krew utajoną trzeba powtarzać co roku, a kolonoskopię wykonuje się co 10 lat,

b) badanie testem na krew utajoną wykryje tylko 16% raków, a kolonoskopia aż 75%,

c) kolonoskopia pozwala od razu usuwać stany przedrakowe (polipy-gruczolaki), spotykane u co czwartej badanej osoby.

W Polsce jesienią 2000 roku uruchomiono Program Badań Przesiewowych w kierunku raka jelita grubego za pomocą jednorazowej kolonoskopii.

W sumie wykazano, jak dotąd,12 590 kolonoskopii przesiewowych, wykrywając raka jelita grubego w co dwusetnej kolonoskopii i polipy jelita grubego w co czwartej kolonoskopii.

U większości osób wykryto raki w najwcześniejszych stopniach zaawansowania (A lub B wg Dukesa), a polipy były oczywiście usuwane, co stanowi dodatkowo prewencję pierwotną raka jelita grubego.

Rak jelita grubego jest jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych w Polsce. Rocznie rozpoznaje się ok. 11 tys. nowych zachorowań (w krajach Unii Europejskiej – 220 tys.); liczba zgonów z powodu tej choroby sięga zaś 8 tys. (w UE – 112 tys.). Odsetek 5-letnich przeżyć nie przekracza 20 proc. Około 70 proc. inwazyjnej postaci raka jelita grubego rozwija się z polipów gruczolakowatych. Wczesna diagnostyka endoskopowa może zredukować ryzyko rozwoju raka jelita grubego o ponad 50 proc. w kolejnych 10 latach. Zachorowalność na raka jelita grubego wzrasta po 50. roku życia. Od 50 proc. do 70 proc. nowotworów umiejscawia się w końcowym odcinku jelita grubego: w esicy i odbytnicy. Idealne badanie przesiewowe powinno się charakteryzować odpowiednią czułością i specyficznością, musi być tanie, proste do wykonania oraz łatwo dostępne. W skryningu raka jelita grubego osób, u których nie występują żadne objawy choroby, można rozważyć zastosowanie następujących testów: badanie na krew utajoną w kale, badanie per rectum, sigmoidoskopię, test łączony – badanie na krew utajoną w kale oraz sigmoidoskopię, kolonoskopię, wirtualna kolonoskopię, rezonans magnetyczny, wlew doodbytniczy z podwójnym kontrastem oraz marker nowotworowy CEA. Dyskusja na temat najlepszego skryningu w wypadku raka jelita grubego wciąż się toczy. Jaki jest najlepszy skryning raka jelita grubego w Polsce? Nie ma idealnego badania przesiewowego w wypadku raka jelita grubego, każde ma swoje wady i zalety. Wydaje się, że w warunkach polskich optymalnym schematem tego typu badań jest coroczne wykonywanie testu na krew utajoną w kale oraz uzupełniające badanie per rectum u osób po 50. roku życia.

W zakładce

POBIERZ DOKUMENTY

znajduje się przekierowanie na adresy ośrodków wykonujących kolonoskopię i ankietę-skierowanie, którą należywypełnić, aby zakwalifikować się na badanie przesiewowe!