Rak jelita grubego jest drugim najczęściej występującym nowotworem w Europie.

Co roku na ten nowotwór umiera 200 000 Europejczyków, to blisko 1/2 wszystkich zdiagnozowanych.

W Polsce przeżycia pięcioletnie pacjentów chorujących na raka jelita grubego nie przekraczają 28%, w porównaniu ze średnią europejską, która wynosi 50%

Większość rodzajów raka jelita grubego powstaje z gruczolaka – łagodnego nowotworu umiejscowionego w jelicie grubym.

We wczesnych stadiach gruczolaki przypominają polipy, niestety nieleczone gruczolaki rozwijają się w zaawansowane stadia raka zwiększając tym samym swój rozmiar.

Skutkiem tego może być nieprawidłowa czynność, struktura i kształt komórek. Taki stan nazywa określa się powszechne mianem złośliwości guza bądź rakiem.

RAK JELITA GRUBEGO – DEFINICJA

Rak jelita grubego rozwija się w okrężnicy oraz odbytnicy i jest typowym przykładem nowotworu złośliwego.

Nowotwór rośnie wewnątrz jelita, tworząc polipowaty twór, lub rozrasta się na zewnątrz, w kierunku otaczających go tkanek.

Drogą naczyń krwionośnych i chłonnych rak tworzy przerzuty głównie do wątroby, ale również do płuc, jajników, nadnerczy, mózgu i kości.

RAK JELITA GRUBEGO – PRZYCZYNY POWSTAWANIA

Istnieje kilka głównych przyczyn zachorowania na raka jelita grubego.

Często jest to długoletnie wrzodziejące zapalenie okrężnicy. W większości przypadków nowotwór powstaje jednak z narastających miejscowo polipów (łagodnych gruczolaków), które powstają na ścianie jelita w postaci niewielkich uwypukleń lub guzków.

Przemiana gruczolaka w nowotwór trwa zwykle około 10 lat. Rozwojowi choroby sprzyja ubogoresztkowa dieta, charakterystyczna dla rozwiniętych krajów kultury zachodniej (brak warzyw, duża ilość tłuszczów i czerwonego mięsa).

RAK JELITA GRUBEGO – CZYNNIKI RYZYKA

Ryzyko zachorowania na raka jelita grubego wzrasta z wiekiem.

• 90% diagnozowanych zachorowań odnotowuje się u pacjentów powyżej 50 roku życia, a szczyt zachorowań przypada na okres po 60 roku życia.

Grupę szczególnego ryzyka stanowią osoby:

• w rodzinie których rozpoznano wcześniej raka okrężnicy lub odbytnicy;
• z rodzinnym zespołem polipowatości;
• z przewlekłą zapalną chorobą jelita grubego.

RAK JELITA GRUBEGO – OBJAWY

Objawy raka jelita grubego mogą być przez długi czas niewidoczne i pojawić się dopiero w bardziej zaawansowanej fazie choroby. Niepokój powinny wzbudzić:

• obecność krwi w stolcu, czyli pozytywny wynik testu na krew utajoną;
• krwawienie z odbytu;
• nagła i nie dająca się wytłumaczyć zmiana rytmu wypróżnień polegająca, np. na nagłym wystąpieniu biegunek z równoczesnym odchodzeniem gazów;
• zaparcia spowodowane zwężeniem jelita (w przypadku zaawansowanego raka tkanka nowotworowa może prowadzić do niedrożności jelita);
• zmiana kształtu stolca;
• anemia, osłabienie sprawności, chudnięcie, zwiększona podatność na zmęczenie, gorączka;
• bóle w dolnej części brzucha, uczucie dyskomfortu w brzuchu, nudności, wymioty, trudności w przełykaniu;